Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!



Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Alwerni

   1895 - Powstanie Ochotniczej Straży Pożarnej.

   Stanisław Walczyński mieszkaniec Alwerni w wieku piętnastu lat zobaczył strażaków w Chrzanowie i od tamtej pory zrodziła się w nim chęć zostania strażakiem. Jego ojciec Walenty pochodził z Krzeszowic i często tam też jeździł po drewno. Zabierał swego syna ze sobą do pomocy. W wieku dwudziestu lat S. Walczyński zobaczył oddziały strażaków występujących uroczyście w dniu św. Floriana (patrona strażaków) i zaczął prosić ojca żeby zajął się tworzeniem straży w Alwerni. Jego ojciec miał inne sprawy na głowie, dlatego skierował Stanisława do Krzeszowic, do tamtejszego naczelnika straży Sławońskiego. Ten przyjął go i dał mu kalendarzyk z poradą. Takie były początki powstawania w 1895r. Ochotniczej Straży Pożarnej w Alwerni. Pierwszym prezesem został Antoni Blasiński, jego zastępcą został Walenty Walczyński. Naczelnikiem został Aleksander Chrząszcz, a jego zastępcą Stanisław Walczyński.

   1913 - Pierwsza „sikawka na kółkach”.

   Po powstaniu straży zaczęto myśleć co zrobić żeby była ona widoczna, miała sprzęt i mundury. Powstała myśl aby urządzać przedstawienia. Sala była zapełniona widzami z okolic. Strażacy grali przedstawienie po przedstawieniu. W ten sposób zdobywano pieniądze. Na początku udało się kupić hełmy, później czapki. Pasy wykonał rymarz Klemens Górnicki, a okucia do nich i topory ślusarz Andrzej Rymarski, zaś drzewce do toporów S. Walczyński. Najwięcej jednak chodziło im o „sikawkę na kołach, którą zakupili w 1913 r. w firmie Nejman w Krakowie. Sikawka ta przetrwała do pierwszych lat po II wojnie światowej. Zdjęto ją z wozu, odremontowano i jako zabytkowy sprzęt przekazano na wystawę w Gdańsku, później do Warszawy i ślad po niej zaginął. Był to sprzęt wykonany ręcznie, całkowicie mosiężny.

   1923 - Straż otrzymuje sztandar.

   Dawny mieszkaniec Alwerni Zygmunt Ciupek zamieszkały wówczas w Bydgoszczy, ufundował strażakom piękny sztandar. Był na nim wyhaftowany św. Florian (patron strażaków), orzeł Rzeczypospolitej Polskiej, oraz emblemat Związku Straży Pożarnej RP. Ufundował także kilka mundurów galowych.

   1927 - Alwernia staje się siedzibą rejonu 144, należącą do Okręgu XV w Chrzanowie.

   Alwernia stała się siedzibą rejony 144. W kalendarzu Strażackim na rok 1928 Związku Straży pożarnych Województwa Krakowskiego, napisane było że naczelnikiem tego rejonu był Józef Rychłowski, a należały do niego straże w Alwerni, Kwaczale, Babicach i Rozkochowie. W tym czasie prezesem straży w Alwerni był ówczesny naczelnik poczty Ludwik Ziobrowski. W sprawozdaniu Związku Straży Pożarnych Województwa Krakowskiego, Naczelnictwa Okręgu XV w Chrzanowie za rok 1928 napisane było zę naczelnikiem rejonu 144 był Stanisław Walczyński, który był także naczelnikiem OSP Alwernia, a jej prezesem był Aleksander Chrząszcz.

   1930 - Nowe pomysły strażaków.

   Alwerniańskiej OSP w latach międzywojennych odnotowano także powstanie żeńskiej drużyny Samarytanek. Zajmowały się ona prewencją i opieką sanitarną. Przewodniczyła jej drużynowa Józefa Ciópek. W tym czasie także zrodził się pomysł o budowie własnej remizy. Przez cały czas bowiem strażacy mieścili się we własnych prywatnych domach, a sprzętu strażackiego z każdym rokiem przybywało.

   1937 - 1939 - Rozpoczęcie budowy remizy.

   Myśl o budowie remizy powoli zaczęła się przekształcać w czyn. Zaczęto gromadzić materiały na budowę remizy. Przystąpiono do jej budowy ale po wybuchy II wojny światowej budowę przerwano. Także przestała działać OSP.

   1946 - 1953 - Kolejne próby budowy remizy.

   W pierwszych latach po II wojnie światowej najwięcej uwagi poświęcili strażacy budowie remizy. Była to kontynuacja planów, które powstały przed wybuchem wojny. Strażacy byli mobilizowani do budowy remizy przez pismo, które doszło do Zarządu Straży Pożarnej w Alwerni, w którym pisało o natychmiastowym rozpoczęciu budowy remizy. Przed rozpoczęciem budowy należało zgromadzić materiały potrzebne do budowy. Przywieziono do Chrzanowa drzewa z Buczyny, zwiezienie 20m3 desek ze stacji kolejowej. Remiza miała powstać koło szkoły w rynku, ale plan się nie powiódł, ponieważ nie odpowiadała ówczesnym planom zabudowy. Kolejny komitet budowy nowej remizy, która miała stanąć naprzeciw alei biegnącej do klasztoru o.o. Bernardynów, powstał w latach 1952-1953. Zabezpieczono posiadane materiały i gromadzono dalsze, ale prace ruszyły dopiero w 1959r.

   1953 - Gromadzenie starych sprzętów i dokumentów.

   Zbigniewowi Gęsikowskiemu zrodził się pomysł o gromadzeniu, zbieraniu przechowywaniu i zabezpieczeniu archiwalnego sprzętu, dokumentów, fotografii, literatury, kalendarzy, kronik oraz wszystkiego, co tyczy się historii polskiego strażnictwa ochotniczego i jego prawie wiekowej działalności na terenie całej Polski, w celu zorganizowania na X-lecie PRL małego muzeum pożarnictwa w Alwernii.

   1950 - 1959 - Strażacy włączają się w budowę wodociągów w Alwerni. Powstaje Komitet Budowy Hydroforni.

   W latach pięćdziesiątych z inicjatywy strażaków zaczęły działać aż trzy komitety stawiające sobie za cel rozwój Alwernii: Komitet Budowy Hydroforni, Komitet Budowy remizy OSP, Komitet Rozwoju i Rozbudowy Ziemi Alwernijskiej. Ich adres był ten sam Rynek 33( budynek dawnej apteki) gdyż tam pracował i mieszkał przewodniczący tych komitetów mgr Zbigniew Gęsikowski, który przybył do Alwerni w 1951 r. Powstał także pierwszy wodociąg w Alwernii, który dostarczał wodę do 18 domów znajdujących się na rynku. Pompa tłoczyła wodę do zbiornika o pojemności 3 tysięcy litrów. Starano się o środki finansowe na budowę hydroforni o zbiorniku 160 tysiecy litrów. Jej budową na początku zajęli się strażacy, później dołączyli do tego mieszkańcy.

   1957 - OSP Alwernia otrzymuje pierwszy samochód.

   Strażacy mocno zaangażowani w działalność społeczną na rzecz rozwoju Alwerni nie zapomnieli jednak o podstawowej działalności OSP. Zabiegali o nowe lepsze wyposażenie do gaszenia pożarów. Otrzymali swój pierwszy, używany samochód marki „Bedford” typ MWC i zakupiono motopompe.

   1959 - 1960 - Odrestaurowanie Rynku w Alwerni.

   Działalność strażaków dała o sobie znać także podczas odrestaurowania rynku w Alwerni. Powstały zieleńce, alejki między drzewami, ustawiono ławeczki, odnowiono Pomnik Nieznanego Żołnierza i zabytkową kapliczkę, wyasfaltowano ulice, założono ich oświetlenie. W tych działaniach pomogli Gęsikowskiemu głownie strażacy, ale także zaczęli pomagać mieszkańcy, pomagały także władze państwowe a później do pomocy przyłączył się nowy sojusznik dyrektor naczelny Zakładów Chemicznych „Alwernia” Janusz Dziaur.

   1959 - Nowy etap w historii straży.

   16 czerwca 1959r. odbyło się doroczne walne zebranie OSP w Alwerni. Sprawozdanie z działalności zarządu za ostatni rok złożył prezes Stanisław Walczynski. Mówił o osiągnięciach, jak i o niedociągnięciach. Na tym zebraniu Walczyński złożył rezygnację ze stanowiska prezesa, tłumacząc się podeszłym wiekiem. Postanowiono wybrać nowy zarząd. Prezesem został Zbigniew Gęsikowski, zastępcą Ignacy Rymarski, sekretarzem Bolesław Rymarski, skarbnikiem Bolesław Grabowski, naczelnikiem Jan Burzyński, gospodarzem Wacław Warzecha.

   1960 - Rozpoczęły się przygotowania do budowy rejonowej strażnicy.

   Rozpoczęły się przygotowania do budowy rejonowej strażnicy. Oficjalna budowa remizy rozpoczęła się 20 kwietnia 1961 r. W czynach społecznych pomagali strażakom mieszkańcy Alwerni. Zarząd OSP występował do nich z różnymi apelami. Na karcie z tym apelem widniały nazwiska pierwszych ofiarodawców. Takie apele rozprowadzało się do wszystkich domów i rodzin. Apele i prośby o pomoc finansową wysyłano też do różnych instytucji i firm na terenie całego kraju. W ramach czynów przy budowie sprowadzono taśmociąg, zrobiono wykopy, uzbrojono ławy, pomagano przy zbrojeniu fundamentów i następnie przy betonowaniu. W 1963 r. zakończono budowę części technicznej, wybudowano mury sali widowiskowo-kinowej, położono płytę stropową, wymurowano mury pierwszego piętra i przykryto płytą dachową, wybudowano kominy, murek pod dach, przygotowano materiały na instalację elektryczną. W 1964 r. gotowe były garaże z zapleczem a w 1965 r. trwały jeszcze prace przy Sali widowiskowej, jej zapleczu, sanitariatach, oraz prace wykończeniowe na I piętrze. W maju 1966 r. ukazał się list do druhów z podziękowaniami za trud i pomoc przy naszej remizie.

   1966 - Oficjalne otwarcie nowo wybudowanej strażnicy.

   Oficjalne otwarcie strażnicy odbyło się 9 października 1966 roku, w trakcie uroczystości 70-lecia Ochotniczej Straży Pożarnej. Uroczystości te zorganizowano w ramach obchodów Tysiąclecia Państwa Polskiego i 350-lecia założenia Alwernii. Komitet organizacyjny zaprosił na nie przedstawicieli władz wszystkich szczebli, instytucji, organizacji, zakładów pracy, które w różny sposób wspierały powstanie obiektu, a także jednostki straży pożarnych z rejonu, społeczeństwo Alwerni. To była podniosła, wielce patriotyczna uroczystość. Cieszono się z rozpoczęcia budowy szkoły a później na Rynku z defilowały oddziały straży pożarnych. Po przemówieniach wręczono OSP Alwernia sztandar, nowy samochód pożarniczy (Star 25) a wiele strażaków i osób zasłużonych przy budowie strażnicy otrzymało odznaczenia i wyróżnienia. W pamiątkowej księdze wpisało się setki osób dołączając życzenia.

   1970 - Rozpoczęcie budowy apteki.

   W 1964 roku wśród strażaków i mieszkańców miasteczka pojawiły się nowe pomysły o budowie nowej apteki. Jednak dopiero później stały się one realne. Na czele Komitetu Budowy Apteki stanęła Elżbieta Piwowarczyk, bliska współpracownica Zbigniewa Gęsikowskiego. Rozpoczęcie budowy było uzależnione od ustalenia lokalizacji, a z tym były kłopoty. Na początku wskazano teren obok rzeźni, potem teren koło lecznicy zwierząt. Kolejnym terenem był koło ośrodka zdrowia, ale tutaj musiały by być włożone dodatkowe koszty i strażacy postanowili wybudować aptekę koło strażnicy bo było miejsce. Budowę rozpoczęto w 1970 r. Większość prac była wykonywana w czynie społecznym przez strażaków i mieszkańców. 4 grudnia 1970 r. fundamenty były gotowe. Tak samo jak i przy budowie strażnicy komitet i Z. Gęsikowski pisał listy, oraz apele o pomoc finansową w całej Polsce. Napływały datki z całej Polski od aptekarzy i strażaków. Tak powstał piętrowy budynek apteki którego całkowity koszt wyniósł 2.7 mln zł. Na parterze znajdowało się sześć pokoi aptecznych, na piętrze z tarasem dwa mieszkania służbowe.

   1973 - Otwarcie nowej apteki.

   Budynek nowej apteki oddano do użytku 8 grudnia 1973 roku. Na frontonie umieszczona została tabliczka z napisem Apteka im. prof. dr. Odona Bujwida, wybudowana czynem społecznym polskiego strażnictwa z inicjatywy OSP Alwerni jako symbol wdzięczności dla farmaceutów i pracowników aptek- działaczy ogniw i jednostek OSP w Polsce…

   1979 - Koło OSP ustawiono 32-metrową wieżę przeciwpożarową.

   Zbigniew Gęsikowski i jego strażacy zaczęli coraz bardziej poszerzać swoją remizę. Koło niej w 1979 roku wybudowano pierwszą w ówczesnym województwie krakowskim wieżę przeciwpożarową dla potrzeb państwowej gospodarki leśnej i pożarnictwa. Na nowej wierzy o konstrukcji stalowej zamontowana obrotową kamerę połączona z urządzeniem „TVU” znajdującą się w dyżurce strażnicy.

   1983 - 1984 - Rozbudowa strażnicy.

   Do strażnicy dobudowano dwa garaże, a nad nimi pomieszczenia zostały przeznaczone na powiększenie biblioteki i Muzeum Pożarnictwa.

   1987 - 1990 - OSP Alwernia zaliczana była do najbardziej operatywnych jednostek.

   Z informacji Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnych w Krakowie o działalności operacyjno-szkoleniowej jednostek OSP, w latach 1987-1990, jednostka w Alwerni zaliczona została w swoim rejonie do najbardziej operacyjnych obok dziesięciu innych straży.

   1991 - Nowy zarząd.

   Po trzydziestudwu latach kierowania strażą, z powodu trwającej kilka lat choroby odszedł Z. Gęsikowski. Musiał więc być wybrany nowy zarząd. Wybrano go 30 kwietnia 1991 roku. Nowym prezesem został Czesław Nawrocki a w skład zarządu weszli: Andrzej Buczek - I wiceprezes, Stefan Bębenek - naczelnik, Marian Wilk - zastępca naczelnika, Krystyna Cichoń - sekretarz, Elżbieta Siemek - skarbnik, Kazimierz Ryczek - gospodarz, Eugeniusz Malec - konserwator w muzeum. W tym czasie OSP liczyła 60 osób.

   1992 - Umiera Zbigniew Gęsikowski.

   Zbigniew Gęsikowski, człowiek najbardziej zasłużony dla osp i całej Alwerni umiera 27 grudnia 1992 roku. Jego pogrzeb odbył się 4 stycznia 1993 r. na cmentarzu Rakowieckim w Krakowie. Pożegnały Go wraz z rodziną liczne rzesze mieszkańców Alwerni i gminy, delegacje wielu jednostek OSP z województwa krakowskiego i katowickiego, delegacje miejscowych zakładów pracy i instytucji, władz administracyjnych i samorządowych, przedstawiciele komendy Głównej i Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej, wielu jego znajomych i przyjaciół. Na Jego pogrzeb przybyła kompania honorowa i orkiestra strażacka. Trumnę Z. Gęsikowskiego złożono do grobu przy dźwiękach hejnału krakowskiego.

   1993 - Nadanie praw miejskich Alwerni.

    Strażacy wraz z pocztem sztandarowym uczestniczyli w uroczystościach nadania Alwerni praw miejskich, 10 października 1993 roku.

   1999 - Rok przełomowy dla Muzeum Pożarnictwa.

   Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach i Muzeum w Chrzanowie złożyły propozycję, najogólniej mówiąc: przejecia muzeum i utworzenia w Alwerni swoich filii lub oddziałów. Ostatecznie muzeum pozostało w OSP Alwernia. W XX edycji Konkursu na Najciekawsze Wydarzenie Muzealne Roku- SEBILLA 1999, strażacy z Alwerni otrzymali wyróżnienie za odrestaurowanie zabytkowego samochodu pożarniczego „Mercedes” z 1926r.

   2000

   Muzeum Pożarnictwa w Alwerni nadano oficjalne imię Zbigniewa Gęsikowskiego. 20 maja z okazji Dnia Strażaka odbyło się uroczyste Walne Zebranie Członków, w którym uczestniczyło 70 osób. W tym roku kontynuowano także remonty strażackich obiektach strażackich. Reprezentacja OSP uczestniczyła też w zawodach strażackich. Po wygraniu rejonowych, następnie powiatowych, drużyna zajęła siódme miejsce w zawodach wojewódzkich w Suchej Beskidzkiej.

   2002

   W styczniu tego roku zmarł Eugeniusz Malec, który od lat siedemdziesiątych związał swoje życie z alwerniańską strażą. Wykonywał prace porządkowe i konserwatorskie, kiedy zabrakło Z. Gęsikowskiego sam gospodarzył przy zbiorach, pielęgnował je i pilnował. Ten rok zapisał się też udziałem strażaków z Alwerni w gaszeniu pożary rafinerii w Trzebini. W tej akcji zaangażowanych było 15 strażaków i cały sprzęt znajdujący się na wyposażeniu jednostki.

   2003 - Dzień Strażaka Ochotnika.

   31 maja tego roku odbyła się w Alwerni, na stadionie, jedna z największych imprez strażackich w historii OSP - Wojewódzki Dzień Strażaka Ochotnika. Na stadionie spotkali się strażacy z całej Małopolski. Uroczystość rozpoczęła msza św. Z udziałem wielu pocztów sztandarowych, była też defilada. Zasłużonym druhom wręczono odznaczenia. Grała orkiestra dęta, prezentowano zabytkowe pojazdy Muzeum Pożarnictwa. Impreza zakończyła się zabawą taneczną. W listopadzie tego roku OSP Alwernia pożegnała swojego długoletniego naczelnika Stefana Bębenka. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyło jedenaście delegacji osp z powiatu chrzanowskiego. Za ofiarną służbę był odznaczony wieloma odznaczeniami m.in. Złotym Znakiem Związku.

   2004 - SYBILLA

   Strażacy ponownie uczestniczyli w konkursie „SYBILLA” zdobywając III nagrodę za rekonstrukcję pojazdu pożarniczego „polski Fiat 621L” Jesienią tego roku rozpoczęły się przygotowania do jubileuszu 110-lecia powstania OSP, które postanowiono połączyć z jubileuszem 50-lecia Muzeum Pożarnictwa. Uroczystości zaplanowano na 11 czerwca 2005 roku. W 2004 roku OSP Alwernia otrzymała samochód strażacki marki „JELCZ”- OBCA.